"Het moet uit zijn met vrijblijvende integratie", in Trouw, 19 februari 2003.
Print dit artikel
PvdA'er Omar Ramadan meent dat zijn partij culturele aanpassing van allochtonen moet eisen. De PvdA zoekt momenteel naarstig naar een integratiestandpunt. Voor de sociaal-democratie is integratie altijd verbonden geweest met het bestrijden van economische achterstanden. Dat moet ook zo blijven, maar het dient aangevuld te worden met een pleidooi voor culturele aanpassing. Dat klinkt lelijk, maar is het niet.
De vernieuwing van de Partij van de Arbeid vordert gestaag. In rap tempo vervaagt het beeld van de bestuurderspartij van weleer. Afgelopen maand werd in de slag om de kiezer bescheidenheid gecombineerd met duidelijke praat.
Het regenteske imago van de PvdA was echter niet als enige debet aan de electorale afstraffing van 15 mei vorig jaar. De gang naar de stembus was ook een roep om integratie. Het was tevens een aanklacht tegen zwarte scholen, allochtone probleemjongeren en de gesluierde buurvrouw die nog steeds geen Nederlands spreekt. Het establishment had dat laten gebeuren. En aangezien het gebrek aan integratie meer kiezers trof in Rotterdamse achterstandswijken dan in Wassenaarse villabuurten was het met name de sociaal-democratie die er van langs kreeg.
Er is de nieuwe PvdA van Wouter Bos dus alles aan gelegen om snel een helder standpunt te formuleren over integratie. Het moment van lijvige rapporten hierover is voorbij. Menig partijstrateeg zoekt inmiddels naarstig, maar er is nog bar weinig gepresenteerd. Een aansprekende en vooruitstrevende visie over integratie is zo verworden tot de achilleshiel van de nieuwe PvdA. En de tijd dringt, want kiezers zijn gelukkig ongeduldig.
Het integratiestandpunt van de PvdA zou uit moeten gaan van twee principes. Ten eerste geldt het principe dat degenen die integreren daar profijt van moeten hebben. Dit uitgangspunt is de sociaal-democratie vertrouwd, want het gaat dan met name om het bestrijden van economische achterstanden. De allochtonen in de kaartenbak van de sociale dienst worden bijgeschoold en migrantenkinderen krijgen extra ondersteuning in de klas. Buurten die verslonzen worden opgeknapt voordat ze verloederen en jonge boefjes krijgen aantrekkelijke alternatieven voor een criminele carričre. Discriminatie op de arbeidsmarkt en voor de discotheekdeur kan rekenen op felle bestrijding.
Dit eerste principe is een invitatie. Het is een uitnodiging aan gezinsherenigers en toegelaten asielzoekers om deel te nemen aan de Nederlandse samenleving. Barričres die samenhangen met afkomst en achtergrond worden beslecht. Dat is niet alleen een taak van degenen die naar ons land toekomen, maar een collectieve opdracht voor de hele maatschappij.
Het gaat echter niet alleen om het profijt voor migranten. Het tweede principe van het integratiestandpunt van de PvdA moet zijn dat autochtonen en geďntegreerde allochtonen er profijt van hebben. Dat heeft weinig te maken met banen en huizen en alles met cultuur. Nederland wordt niet vol genoemd omdat er zo veel mensen toestromen, maar omdat ze zo anders zijn. Fallafel is een welkome aanvulling op spruitjes, maar de boerka is dat niet. De democratische cultuur van een scheiding tussen kerk en staat en de gelijkwaardigheid van man en vrouw is misschien niet de enige manier om samen te leven, maar wel de onze. Multiculturaliteit is heel mooi, maar soms staat het hier en nu buiten kijf en is volledige aanpassing gevraagd.
De PvdA kan zich er niet vanaf maken door over de aanpassing aan de Nederlandse cultuur te zeggen dat niemand de wet mag overtreden. De PvdA kan zich er niet vanaf maken door te zeggen dat de rechter moet beslissen of imams het te gortig maken met hun uitspraken over vrouwen en homo's. Het strafrecht verbiedt immers alleen concrete aanzetten tot haat, en daarvan is gelukkig nauwelijks sprake. Waar wel sprake van is, kan de vrouwelijke wethouder vertellen die in de moskee geen hand krijgt. Dat is niet bij wet verboden, maar wel ongewenst in onze cultuur.
Het hoeft geen bevreemding te wekken als juist de sociaal-democratie bij integratie waakt over het profijt dat de dominante groep daarvan heeft. Als autochtonen de integratie immers niet meer zien zitten, ontvalt elk draagvlak voor de huidige multiculturele samenleving. Toen de PvdA het credo dat werk moet lonen hoog op de agenda plaatste, leidde dat ook tot verwarring. Zeker toen daarbij gezegd werd dat bijstandsfraude fel bestreden moest worden. Nu is de motivatie voor deze koerswijziging redelijk geaccepteerd, namelijk dat het draagvlak voor de sociale zekerheid anders wegvalt. Werkenden zijn niet bereid om premies te betalen voor werklozen die ook aan de slag kunnen. Als de afdracht echter gaat naar iemand die buiten zijn of haar schuld op gemeenschapsgeld is aangewezen, is haast iedereen daartoe bereid. Je zou het zelf kunnen zijn.
Met de integratie is het net zo. De belastingen mogen best gespendeerd worden aan inburgeringscursussen, want dat maakt prettig samenleven mogelijk en komt iedereen dus ten goede. Maar subsidies aan een voetbalvereniging waar in het Arabisch gecoacht wordt is uit den boze.
De conclusie is dat de PvdA niet kan talmen met een nieuw integratiestandpunt. Partijvernieuwing betekent inhoudelijke koerswijzigingen. Naast het hameren op het wegwerken van de economische achterstand, moet van allochtonen een culturele aanpassing gevraagd worden.
Omar Ramadan is kandidaat voor het voorzitterschap van de afdeling Amsterdam van de PvdA.
|
